‫دنیای طبیعی خاورمیانه،
‫تحت حکمرانی نیرویی است که ‫به همه جا دسترسی دارد؛ خورشید.
‫خورشید این سرزمین را می سوزاند، ‫از آن قربانی می گیرد،
‫و حیاتی نو به آن می بخشد.
‫حیات وحش اردن با برخی از،
‫بزرگ ترین چالش های طبیعی جهان روبرو است.
‫با وجود بیابان های لم یزرع، ‫دمای بسیار بالا،
‫و اشعه های آزاردهنده،
‫این کشور دنیایی از گنجینه ها را ‫در خود پنهان می کند.
‫موجوداتی که خود را با این ‫نیروی طبیعی وفق داده باشند،
‫در کوره طبیعت کامیاب می شوند.
،‫اردن ‫کوره طبیعت
‫خاور میانه در میان گرم ترین و خشک ترین،
‫مکان های روی کره زمین است.
‫اینجا یکی از بی ابرترین ‫نقاط کره خاکی است،
‫و نیروی خورشید را با تمام وجود حس می کند.
‫با توجه به قرار گرفتن در مدار رأس السرطان،
‫و موضع یافتن در کنار آسیا، ‫بخش های بزرگی از این منطقه،
‫بیش از حد گرم هستند و ‫دوری از اقیانوس های بزرگ،
‫موجب شده تا ابر باران زایی تشکیل نگردد.
‫در قلب این سرزمین، ‫کشور اردن قرار دارد؛
‫چهارمین کشور خشک در جهان.
‫برای موجوداتی که اینجا زندگی می کنند،
‫محافظت کمی در برابر،
‫اشعه مخرب خورشید، وجود دارد.
‫ریتم زندگی آنها توسط ‫چرخه روزانه خورشید املاء می شود.
‫بیابان بیش از سه چهارم ‫این کشور را پوشانده است.
‫دما به بیش از 40درجه سلسیوس می رسد،
‫با این وجود گنجینه هایی در میان این،
‫چشم اندازهای به ظاهر لم یزرع پنهان شده اند.
‫همانطور که خورشید مسیر خود را طی می کند،
‫زندگی گیاهی و جانوری ‫پناهگاهی برای خود یافته است.
‫سپیده دم خزندگان را به حرکت وا می دارد، ‫ارتش ها را هدایت می کند،
‫و جهان های زیر آب را تغذیه می کند.
‫گشت شبانه برای برخی از،
‫بزرگ ترین گوشتخوارها ‫با موفقیت همراه می شود،
‫در حالی که حیوانات دیگر قربانی می شوند.
‫این ریتم خورشید است که،
‫ریتم زندگی را املاء می کند.
‫طلوع خورشید این سرزمین فرو رفته ‫در سکون را به جنبش،
‫و حیات وحش را به حرکت وا می دارد.
‫فلفل نبین چه ریزه، بشکن ببین چه تیزه!
‫با اندازه ایی به طول 3سانتیمتر، ‫سوسک های شب رو،
‫نقش مهمی در اردن ایفا می کنند.
‫آنها مواد در حال پوسیدگی را می خورند.
‫گلسنگ های لبه کوهستان ‫میان وعده خوبی محسوب می شوند.
‫او باید گیاهی آبدار بیابد،
‫ولی حرف زدن آسان و عمل کردن سخت است.
‫با بال هایی که به علت جلوگیری ‫از کم آبی در هم آمیخته اند،
‫او قادر به پرواز نیست.
‫یک پیاده روی طولانی ‫اما حیاتی در پیش است.
‫با طلوع خورشید، ‫اشعه های آن حیات تازه ایی،
‫به دیگر موجودات زرق و برق دار می دمد.
‫آگامای سینا که مشغول گرفتن حمام آفتاب ‫بر سینه صخره است،
‫باید خود را زودتر ‫برای نمایش صبحگاهی گرم کند.
‫برای این مارمولک های خونسرد ‫فصل جفت یابی است،
‫پس او به دنبال جایگاهی برای نمایش است.
‫به مانند دیگر مارمولک های آگاما، ‫تکان های او و شنا رفتن هایش،
‫نشانه ایی از سلطه هستند.
‫ولی در واقع این رنگ اوست ‫که برگ برنده اش محسوب می شود.
‫آبی شدن به آگاماهای نر کمک می کند ‫تا در فصل جفت یابی برجسته شوند،
‫و توجه حیوان ماده را به خود جلب کنند.
‫هر چه سن آگاما بیشتر باشد، ‫رنگ آبی بیشتر بدن او را می گیرد،
‫و شانس او افزایش می یابد.
‫ولی در صحراهای اردن، ‫جلب توجه می تواند،
‫به ضرر حیوان تمام شود.
‫افعی شاخدار ایرانی ‫علاقه خاصی به مارمولک ها دارد.
‫او که شب زی است، در حال سپری کردن ‫آخرین فرصت هایش برای خوردن غذا،
‫قبل از گرم شدن بیش از حد هوا است.
‫شاخ های کوتاه و از رشد بازمانده این مارها،
‫آنها را به نام افعی شاخدار قلابی نیز ‫معروف کرده است.
‫ولی دست کم گرفتن این قاتل،
‫می تواند آخرین اشتباه عمرتان باشد.
‫او سم کافی برای فلج کردن یک انسان را دارد.
‫یک نیش برای ‫زمین گیر کردن شکار او، کافی است.
‫برای کمین، مخفی کاری ضروری است.
‫آگامای آبی باید به فکر چاره ایی ‫برای مقابله با این مار باشد.
‫اما فرصت مار شاخدار قلابی ‫در حال اتمام است.
‫اجتناب از گرمای زیاد ضروری است.
‫برای شکار باید تا زمان ‫ضعیف تر شدن انرژی خورشید،
‫و تاریکی دوباره، صبر کرد.
‫با طلوع روز دیگری در اردن،
‫تأثیرات همه گیر خورشید، ‫به تدریج حس می شود.
‫خورشید روند زندگی را ‫به حیوانات املاء می کند،
‫و چشم اندازها را تحت تأثیر قرار می دهد.
‫80 درصد این کشور ‫با بیابان پوشانده شده است.
‫ارتفاعات اردن از این دریای ماسه برمی خیزد.
‫و سایه تنگه فرجه ای برای فرار از،
‫گرمای بی امان خورشید فراهم می کند.
‫ذخیره گاه زیست کره ضانا ‫که در امتداد دره کافتی بزرگ،
‫قرار گرفته، از 6هزار کیلومتر آن طرف تر، ‫از آفریقای شرقی به اینجا کشیده شده است.
‫ذخیره گاه ضانا از سنگ آهک،
‫سنگ ماسه و گرانیت تشکیل شده است.
‫این ذخیره گاه بیش از 300 کلیومتر مربع ‫از اردن را پوشش می دهد،
‫و متنوع ترین گونه ها و زیستگاه های ‫این کشور را در خود مخفی می کند.
‫چمنزارهای باز خشک و دره های سنگی،
‫زیستگاهی عالی برای،
‫شهد خوار فلسطینی فراهم می کنند.
‫پرنده ماده برای استتار، ‫پرهای قهوه ایی تیره تری دارد،
‫در حالی که پرنده های نر ‫با پرهای آبی و سبز خود،
‫به دنبال جلب توجه هستند.
‫حرکت سریع و شناور بودن ‫انرژی زیادی مصرف می کند.
‫پس این پرنده ها ‫گل های خاصی را انتخاب می کنند،
‫که محتوای شیرین غنی تری داشته باشند.
‫با بالا آمدن خورشید، دما نیز بالا می رود،
‫و دروکنندگان ضانا وقت کمی دارند.
‫مورچه های دروکننده سیاه ‫قبل از گرم شدن هوا،
‫از تیغه های علف بالا می روند.
‫این تیغه ها اندازه ای معادل ‫یک ساختمان 18 طبقه دارند.
‫آنها با زحمت فراوان ‫دانه های تنها را بریده و جابجا می کنند.
‫در همین حین، دیگر مورچه های کارگر ‫آنها را به خانه می برند.
‫کسی اینجا رئیس نیست،
‫اما در آشفتگی آنها شیوه ای هست.
‫هر بار که آنها یک کلونی دیگر ‫از مورچه های دوست را می بینند،
‫از طریق بو با آنها ارتباط برقرار می کنند،
‫و شاخک های آنها را لمس می کنند.
‫مورچه های گشتی در خصوص مسیر حرکت ‫مورچه های کارگر تصمیم گیری می کنند.
‫در ضمن علایم شیمیایی ‫که از رد پای آنها باقی می ماند،
‫سربازهای بیشتری را به کار می گیرد ‫و لشکر را شکل می دهد.
‫آنها مدام سرعت خود را افزایش می دهند،
‫تا غذای بیشتری به خانه ببرند.
‫چیزی که زیاد سنگین باشد ‫ارزش حمل و نقل ندارد.
‫این مورچه ها غذایی را که با خود ‫حمل می کنند، نمی خورند،
‫و مانند یک پایگاه ‫برای تغذیه لاروهای کوچک کار می کنند.
‫بزرگراه مورچه ها از میان چمنزار می گذرد.
‫دیگر مورچه ها در ورودی کلونی هستند،
‫و بر نظافت تمرکز می کنند.
‫آنها پوسته دانه ها را ‫به صورت یک توده کوچک جمع آوری می کنند.
‫آنها مسئولیت نگهداری ‫و حفظ بهداشت را دارند.
‫هیچ مورچه ای ‫وظیفه از پیش تعیین شده ای ندارد،
‫به این ترتیب آنها می توانند خیلی زود ‫به تغییرات محیطی یا مهمانان ناخوانده،
‫واکنش نشان دهند.
‫بیش از 220 میلیون سال است که لاک پشت،
‫در این اطراف زندگی می کند.
‫لاک او از کراتین، ماده ای که ‫در ناخن ها و سم یافت می شود،
‫درست شده است؛ ‫در واقع او با زرهی غیر قابل نفوذ،
‫می تواند با خیالی آسوده ‫به جاهایی که نباید، برود.
‫مورچه ها هجوم آورده و ‫به تعرض واکنش نشان می دهند،
‫اما لاک پشت بی توجه به ضرب و شتم، ‫به راه خود ادامه می دهد.
‫با فرا رسیدن اواسط صبح، ‫دما تا سی درجه سلسیوس بالا می رود.
‫افزایش دما بر روی ملخ ها نیز ‫تاثیر می گذارد.
‫به مانند مارمولک ها، ‫آنها از گرمای خورشید استفاده می کنند تا،
‫فعال تر شوند.
‫با گرم تر شدن روز، قدم های آنها ‫با پرش های بیشتری همراه می شود.
‫این ورزشکاران کوچک،
‫چیزی معادل 40 متر مسافرت می کنند،
‫و تقریبا 20 گرم تحمل می کنند.
‫اینجا باید سریع باشید.
‫استتار قاتلانی سریع را مخفی می کند.
‫مانتیس میگویی می تواند ‫تا فاصله 50 متری را ببیند.
‫چشمان او از هزاران لنز میکروسکوپی،
‫تشکیل شده اند.
‫او می تواند با استفاده از دید دو چشمی، ‫مانند انسان ها فاصله را تعیین کند.
‫گاهی اوقات حتی بلندترین پرش هم،
‫شما را از چنگال مرگ رهایی نمی بخشد.
‫هر گونه رطوبتی در اوایل صبح، ‫خیلی زود توسط خورشید سوزان،
‫از بین می رود.
‫چاله های آب ناپدید شده اند، ‫و باد ماسه ها را جابجا کرده،
‫و به این ترتیب چشم اندازی سنگی ‫به نام دشت ریگی شکل گرفته است.
‫سوسک شب روی ما ‫در بیابان گرمی که می پیماید،
‫با مسائل فراوانی روبرو است.
‫دمای بالا، کمبود آب،
‫و بادهای قوی، همگی ‫بخشی از زندگی روزانه او را تشکیل می دهند.
‫او در میان برخی از ‫موفق ترین حیوانات صحرا است،
‫ولی حتی سوسک شب رو نیز، ‫نباید آب و هوا را،
‫دست کم بگیرد.
‫طوفان های شن می توانند در یک لحظه ‫چون تازیانه ای فرود بیایند.
‫در حالی که او دلیلی دیگر ‫برای سفرش آشکار می سازد،
‫شاخه های خشک تنها پناهگاهش محسوب می شوند.
‫مجرای تخم ریزی او که تخم ریز ‫نامیده می شود، زمین را بررسی می کند،
‫تا از شرایط آن برای تخم گذاری ‫اطمینان حاصل کند.
‫اما شرایط مساعد نیست ‫و اتفاق دیگری در راه است.
‫گورخرهای آسیایی در جست و جوی غذا،
‫تمام این سرزمین عاری از بخشش را ‫زیر پا می گذارند.
‫آنها چراکنندگان پر مایه ای هستند.
‫بیشتر آب مورد نیاز آنان ‫از غذای ظاهرا خشک به دست می آید.
‫آنها یاد گرفته اند بیشترین بهره را ‫از چیزی که می یابند، ببرند.
‫سرسختان زیستگاه های لم یزرع می توانند تا،
‫حدود سی درصد از آب بدن ‫خود را از دست بدهند،
‫و حتی دمای بدن خود را ‫افزایش خواهند داد تا عرق نکنند.
‫گورخرهای آسیایی مشهور به بدخلقی هستند،
‫و محلی ها فکر می کنند ‫نمی توان آنها را رام کرد.
‫وقتی پناهگاه بسیار کمی ‫در صحرای شرقی وجود دارد،
‫شاید آنها به این رفتار سخت گیرانه ‫احتیاج دارند.
‫یک نریان شاهد رد شدن ‫گله ای از گورخرهای ماده است.
‫او به دنبال هماورد است.
‫قطعه زمینی در مسیر عبور گورخرهای ماده،
‫بهترین زمینی است که می توان داشت.
‫شاید حتی لازم باشد ‫او از این قطعه زمین دفاع کند.
‫اما در آفتاب داغ اواسط روز،
‫احتمال پیدا شدن رقیبی برای رقابت، ‫بسیار کم است.
‫در سمت غرب، ‫رشته کوه های اردن قرار گرفته اند.
‫این ارتفاعات که در طول کشور کشیده شده اند،
‫در قسمت شمالی، ‫آب و هوای مدیترانه ای تری دارند.
‫جنگل های ساکت کاج در شمال،
‫دما و سایه خنک تری فراهم می کنند،
‫اما حتی این بهشت نیز ‫از شر گرما در امان نیست.
‫ارواح خاکستری در این جنگل ها پرسه می زنند،
‫و در چمنزارها مخفی می شوند.
‫آنها که گرمای روز را،
‫در پناه جنگل های اردن گذرانده اند،
‫حالا شروع به حرکت در قلمرو خود می کنند.
‫با وجود آن که آنها ‫در سرتاسر جهان گسترده شده اند،
‫گرگ های خاکستری از نظر فیزیکی ‫تفاوت های زیادی با هم دارند.
‫گرگ های خاکستری خاور میانه ‫می توانند شش برابر کوچک تر از،
‫عموزاده هایشان در تندرای شمالی باشند.
‫پوشش خاکستری کوچک، ‫آنها را خنک نگه می دارد،
‫در حالی که موی بلند پشت گردنشان، ‫آنها را از خورشید محافظت می کند.
‫گرگ هم می تواند گرسنه بماند ‫و هم سیر بخورد.
‫آنها می توانند تا ده کیلوگرم ‫در روز گوشت بخورند،
‫یا در صورت نیاز، ماه ها چیزی نخورند.
‫آنها که توسط نر و ماده آلفا هدایت می شوند،
‫باید به خصوص هنگام غذا خوردن، ‫قوانینی را رعایت کنند.
‫گاهی اوقات غذای کافی برای شکار وجود ندارد.
‫باید شبی دیگر برای شکار رفت.
‫با غروب خورشید، ‫گروه شروع به گشت زدن می کند.
‫گرگ ها نقشی حیاتی در سلامت و،
‫عملکرد درست اکوسیستم ایفا می کنند،
‫ولی تنها پرسه زنندگان شب نیستند.
‫این شکارچی انطباق یافته با محیط، ‫کفتار راه راه است.
‫او که مجهز به فکی استخوان شکن و،
‫حواسی قوی است، می تواند ‫از کیلومترها آن طرف تر غذا را بیابد؛
‫و اولین غذای امشب را یافته است.
‫این موجودات در سراشیبی افسانه ها ‫و داستان ها فرو رفته اند.
‫به آنها به چشم قبر دزد نگاه می شد،
‫و در واقع شروع ساخت مقبره در خاور میانه،
‫برای توقف آنها از کندن قبرها بود.
‫اما این حیوان بسیار فراتر از ‫یک مهاجم بی رحم است.
‫بلعیدن بخش هایی از شکار، ‫که شکارچی نتوانسته آن رو بخورد،
‫از گسترش بیماری جلوگیری می کند.
‫سیستم هاضمه او به قدری قدرتمند است که،
‫حتی خوردن تکه های گندیده نیز،
‫تاثیری بر این ‫پاکبان زحمتکش اردنی نمی گذارد.
‫حرکات مداوم خورشید روند زندگی،
‫و شکل زیستگاه ها را در اردن، دیکته می کند.
‫این سوسک های پر طاقت با زندگی در ‫برخی از سوزان ترین بیابان های روی زمین،
‫می توانند دمای 50 درجه سلسیوس را ‫تحمل کنند.
‫پاهای بلندش فاصله خوبی بین او ‫و ماسه های داغ ایجاد می کنند،
‫و به وی امکان می دهد با سرعت حرکت کند.
‫اما حتی سوسک های شب رو نیز ‫هر از گاهی باید توقف کنند.
‫جایی که آب نباشد، ‫حیوانات باید خود را با محیط انطباق دهند.
‫او قادر است که به صورت درونی آب درست کند،
‫و آن را از غذای خود استخراج کند.
‫در هر صورت پیدا کردن آب، ‫و محلی برای تخم ریزی،
‫تبدیل به یک ضرورت می شود.
‫برای دیگران، آب و پناهگاه ضروری هستند،
‫و تنگه هایی که این چشم انداز،
‫بیابانی را در هم می شکنند، ‫پناهگاه هستند.
‫دیوارهای کلیسا مانند وادی موجب
‫به این معنی است که ‫خورشید مهمانی موقت است.
‫این محل که با حرکات ‫باستانی زمین به وجود آمده،
‫هنوز هم تراشیده می شود.
‫چندین ماه است که بارانی در اینجا نباریده،
‫اما تغییرات زمین شناسی که نقش خود را ‫در به وجود آمدن تنگه ایجاد کرده اند،
‫چشمه آب گرمی نیز به راه انداخته اند.
‫آب فوق العاده داغ از اعماق زمین،
‫غنی از برم و دیگر مواد معدنی است.
‫جایی که آب زمین بریان را تغذیه می کند، ‫پوشش گیاهی سربرافراشته است.
‫و حیات وحش برای خود ‫خانه ای تدارک دیده است.
‫گیاهان حشره ها را می آورند ‫که غذایی برای کبوترهای چاهی محسوب می شوند.
‫آنها از اینچ به اینچ این ‫دیوارهای قلعه مانند،
‫برای لانه سازی و ‫اجتناب از شکارچیان استفاده می کنند.
‫اما لانه در ارتفاع، ‫از تهدیدهای هوایی در امان نیست.
‫زمین های گرم بالای وادی موجب، ‫به کلاغ های دم بادبزنی،
‫پر و بال داده است.
‫کبوترهای چاهی حق دارند که محتاط باشند؛
‫چرا که کلاغ ها تخم ها یا جوجه ها را،
‫از آشیانه می ربایند.
‫پرواز به سمت خورشید ‫هر گونه مهاجمی را گیج کرده،
‫و آنها را از آشیانه ها دور می سازد.
‫فرصت ها کمیاب هستند،
‫و آنها باید قبل از آن که ‫خورشید زیاد بالا بیاید،
‫به جست و جو ادامه دهند.
‫قدرت خورشید تنها بر روی ‫زندگی گیاهی و جانوری تاثیر نمی گذارد،
‫بلکه محیط را نیز شکل می بخشد.
‫دریای مرده پایین ترین سطح را،
‫بر روی کره زمین دارد.
‫برای قرن ها این دریا توسط،
‫رودخانه اردن و آب وادی ها تغذیه می شد،
‫اما حالا در حال ناپدید شدن است.
‫تبخیر نمک ها را ‫تا حدی تغلیظ کرده است که اینجا،
‫به عنوان یکی از بزرگ ترین ذخیره گاه های ‫معدنی روی زمین شناخته می شود.
‫بدون وجود رودخانه ای که ‫آب آن داخل دریا بریزد،
‫خورشید به تنهایی، به صورت تخمینی، ‫سالیانه دو متر از دریا را کاهش می دهد.
‫در نتیجه، ‫دریای مرده بالاترین تراکم شوری را،
‫در بین دریاهای جهان دارد.
‫گفته می شود حدود 43 میلیارد تن نمک در،
‫دریای مرده وجود دارد.
‫شبه جزیره هایی نمکی به وجود آمده اند.
‫خطوط این سرزمین دروغی ‫کاهش سطح آب را نشان می دهد.
‫در حالی که رسوب این سرزمین ها را شکل داده،
‫اما در عین حال دنیایی مخفی ‫را نیز پوشانده است.
‫شوری آب به این معنی است ‫که ارگانیسم های بزرگ تر،
‫مانند ماهی و قورباغه، ‫نمی توانند در دریای مرده زنده بمانند.
‫با این حال، در سال 2010، ‫یک سفر زیر دریایی خبر از وجود،
‫چندین دهانه داد.
‫این دهانه ها در عمق سی متری دریا،
‫با لایه ای از گونه های جدید باکتری ‫پوشانده شده بودند.
‫این مسئله اثبات می کند که حتی در ‫یکی از بدترین زیستگاه های اردن نیز،
‫به صرف دسترسی خورشید، حیات وجود دارد.
‫برای بخش بزرگی از حیات وحش اردن، ‫کارهای روزمره ارزشی آیینی دارند.
‫موجودات خون سرد روز خود را ‫مشابه به هم آغاز می کنند،
‫و نیاز به بازیابی نیروی خود، ‫بعد از شب سرد دارند.
‫در هر صورت، ‫زمان برای این نیازمندان به خورشید،
‫به سرعت سپری می شود.
‫زندگی در تنگه به این ‫معنی است که آنها باید،
‫بهترین مکان را برای ‫حمام آفتاب انتخاب کنند.
‫وادی های اردن همیشه ‫یک پناهگاه صرف نبوده اند.
‫در واقع این مارمولک ها شهر گمشده را،
‫محل زندگی خود می دانند.
‫پترا.
‫با توجه به رو به شرق بودن شهر، طلوع آفتاب ‫پرده از چهره این تمدن باستانی برداشت.
‫این کلانشهر مقبره ها و یادبودها که به،
‫دو هزار سال قبل برمی گردد، ‫زمانی پایتخت شلوغ،
‫امپراتوری قوم نبطی بوده است.
‫این شهر که در میان کوه ها و ‫تنگه های پوشیده شده از ماسه است،
‫یک تقاطع تجاری قابل دفاع ‫برای منطقه بوده است.
‫نیمی از پترا، ‫که در زبان یونانی به معنی سنگ است،
‫از تراش کوه ها ساخته شده است.
‫این شهر که از دنیای غرب جدا شده بود،
‫توسط اروپایی ها در قرن نوزدهم کشف شد.
‫امروزه مدارک مکتوب کمی ‫در مورد این شهر وجود دارد،
‫اما باور بر آن است ‫که این تجار ثروتمند ادویه،
‫خدایان متعدد ‫و البته خورشید را می پرستیده اند.
‫باستان شناسان فکر می کنند، ‫خورشید به قدری برای نبطی ها،
‫مهم بوده که آنها ‫چرخه خورشید را دنبال می کرده اند،
‫و حتی پترا را برای نشان دادن،
‫مکان های مقدسشان ساخته اند؛
‫درست به مانند نورافکنی الهی.
‫دنیای طبیعت جایگاه مهمی ‫در زندگی های آنها داشته است.
‫آبراه ها مسیر خود را ‫از بین سنگ ها باز می کرده اند.
‫مقبره ها سنگ تراشه های ‫مارها را در خود مخفی کرده اند،
‫در حالی که موزاییک ها ‫موجودات دیگری را نشان می دهند و بر،
‫اهمیت آنها در دنیای قدیم تاکید می ورزند.
‫بدون رام کردن کشتی صحرا، یا همان شتر،
‫شاید نبطی ها تا این حد ثروتمند نمی شدند،
‫و شهرهای یادبود این چنینی نمی ساختند.
‫تنگه های باریک و شکاف ها تا عمق کوه های،
‫وادی رم پیش رفته اند ‫و نگاره های باستانی را مخفی می کنند.
‫این نگاره ها در حدود دو هزار سال پیش ‫توسط اقوامی کوچ نشین تصویر شده اند.
‫آنها رابطه بین انسان ‫و حیوان را نشان می دهند.
‫وادی رم مسیر مهمی برای تجار بود.
‫نبطی هایی که شهر پترا را ساخته اند، ‫ثروت خود را مدیون،
‫دو چیز بودند: ‫کنترل واحه های این منطقه و،
‫شترهایی که کشتی های صحرا بودند.
‫امروزه اقوام بادیه نشین هنوز هم ‫در میان کوه های وادی رم،
‫ساکن هستند و ‫این ارتباط با شتر را حفظ کرده اند.
‫برای چندین نسل، ‫آنها تنها پشتیبان این افراد،
‫و تنها وسیله بقا در این مکان بوده اند.
‫روز به میانه نرسیده، ‫دمای هوا به بیش از،
‫سی درجه سلسیوس می رسد.
‫برای بادیه نشینان دستار پوشاکی ضروری است،
‫چرا که از آنها ‫در برابر خورشید و گرما محافظت می کند.
‫اما شتر محافظ خود را دارد.
‫پوست شتر نور خورشید را انعکاس می دهد،
‫و او را در مقابل گرما عایق می سازد.
‫این به معنای آن است که ‫آنها به ندرت عرق می کنند.
‫آنها حتی آب تبخیر شده را ‫هنگام تنفس،
‫از سیستم بینی خود، به دام می اندازند و،
‫بازیافت می کنند و ‫آن را به بدن خود بازمی گردانند.
‫با وجود باری حدودا صد کیلویی،
‫پاپوش خوب برای مسافرت ضروری است.
‫پشتی چرم با دو انگشت در جلو،
‫کمک می کند تا گام های شتر،
‫بیصدا باشد،
‫و مانع از فرو رفتن در ماسه می شود.
‫در عین حال، ‫پوست چرمی کلفت مفاصل پا،
‫او را قادر می سازد تا به هنگام استراحت،
‫با زانوی خود بر روی ماسه داغ فرود بیاید.
‫مهارتهایی که نسل به نسل انتقال یافته اند،
‫به نوعی مسئله مرگ و زندگی محسوب می شوند.
‫خورشید به منزله جی.پی.اس ‫بادیه نشینان عمل می کند.
‫پس زمان آن شده تا این فرد ‫به شترها استراحت دهد،
‫و با روشن کردن آتش، ‫حیوانات شب را دفع کند.
‫با پایین رفتن خورشید، ‫هیولایی باستانی شروع به شکار می کند.
‫برخی از افراد باور دارند که این موجودات،
‫از شترهایی که خوابیده اند تغذیه می کنند،
‫و به همین علت اسم عنکبوت شتر را ‫به آنها نسبت داده اند.
‫اما این شکارچی شب زی نه شترخوار است و،
‫نه عنکبوت.
‫این هیولای شب قاتل ملخ است.
‫آرواره های بزرگ و قدرتمند ‫شکار را می ربایند،
‫و مایع هاضمه گوشت حیوان را ‫تبدیل به مایع می کند.
‫به این ترتیب مکیدن شکار آسان تر می شود.
‫بخشی از خانواده بندپایان ‫تحت عنوان رتیل شناخته می شوند.
‫نام (انگلیسی) آنها ‫به معنی گریزان از آفتاب است.
‫حالا دیگر اینجا قلمرو سایه دار اوست.
‫به محض این که خورشید غروب می کند، ‫بیابان به صورت محسوسی خنک می شود.
‫دمای بیابان می تواند ‫تا صفر درجه سلسیوس نیز برسد.
‫با بازگشت خورشید، ‫دما می تواند در عرض چند ساعت،
‫به اوج خود برسد.
‫مورچه صحرا در گرمای روز بیرون است.
‫ولی او وابسته به کمک خورشید است.
‫با حساب و کتاب انسانی، ‫آنها می توانند چیزی معادل 60 کیلومتر،
‫در روز به دنبال غذا بگردند.
‫گم شدن در اینجا به معنی مرگ خواهد بود،
‫پس حرکات او تصادفی نیست.
‫او می ایستد و می چرخد و در واقع،
‫با استفاده از خورشید جهت یابی می کند.
‫او با نقشه فرارش، ‫مستقیما رهسپار خانه می شود.
‫یافتن پناهگاه در این ‫محیط ماسه ایی و آفتابی،
‫می تواند ضروری باشد.
‫یک عنکبوت شتر با بدشانسی مواجه شده،
‫اما این فرصت مناسبی برای مورچه است.
‫در بیابان، کلونی مورچه ها ‫هر کاری برای جلوگیری از،
‫از دست دادن آب می کنند؛ ‫و به همین منظور تنها به بیرون می روند.
‫مشخص است که این طعمه ‫برای او بسیار بزرگ است.
‫با این حال، ‫این فرصت را نباید از دست داد.
‫نیروی کمکی برای نجات از راه می رسد،
‫اما آنها باید در ‫آفتاب نیم روز سریع عمل کنند.
‫با پیش رفتن زمان، ‫مورچه ها جای هم را می گیرند،
‫تا آفتاب بر آنها غلبه نکند.
‫در نهایت آنها برنده می شوند ‫و جایزه را تصاحب می کنند.
‫نیروی خورشید به همه جا دسترسی دارد،
‫ولی اشعه های نافذ آن فواید زیادی نیز،
‫برای حیات وحش اردن دارند.
‫ساحل جنوبی با دریای مرده ‫تلاقی پیدا می کند.
‫مرجان ها هم زمان که از ‫جلبک ها رشد می کنند،
‫برای بقاء به نور آفتاب نیاز دارند.
‫همین جلبک ها برای آنها ‫اکسیژن تولید می کنند،
‫و با فراهم کردن غذا، ‫رشد آنها را تسریع می بخشند.
‫خورشید مرجان را نیز ‫به مانند دیگر گیاهان تعذیه می کند.
‫تپش مرجان آب را در کلونی ‫به حرکت در می آورد،
‫و به این ترتیب سطح اکسیژن بالا می رود.
‫با ورود آب تازه، ‫میزان فتوسنتز،
‫تا 10برابر بهبود می یابد.
‫در عوض این اکوسیستم ‫برای حیوانات دریایی بزرگ تر،
‫مانند لاک پشت پوزه عقابی، ‫غذا فراهم می سازد.
‫آنها نقشی کلیدی در ‫سلامت اکوسیستم بازی می کنند.
‫آنها با استفاده از پوزه شاهین مانند خود،
‫پوسته بیرونی اسفنجی مرجان را ‫سوراخ می کنند،
‫و قسمت های نرم درونی را ‫برای دیگر حیوانات باقی می گذارند.
‫رژیم خاص لاک پشت به کنترل جمعیت ‫اسفنج ها نیز کمک می کند،
‫و فضایی نیز برای دیگر موجودات ‫جهت رشد و پرورش،
‫بر روی تپه های دریایی به وجود می آورد.
‫خورشید با کمک به تغذیه و رشد دنیای زیر آب،
‫نشان می دهد که فراتر از روی زمین،
‫چه مزیت های دیگری دارد.
‫با پایان یک روز عادی در اردن،
‫یک ماجراجویی فوق العاده نیز ‫به پایان می رسد.
‫سوسک شب روی ما نیز ‫با گذشتن از بیابان های ماسه ای و سنگی،
‫کوه ها و دره ها،
‫در نهایت به بهشت خود می رسد.
‫هوای دریا برای برخی گیاهان صحرایی،
‫رطوبت خوبی تأمین می کند.
‫غذایی درخور یک ملکه ‫که هم گرسنگی او را رفع می کند و،
‫هم تشنگی اش را.
‫او از شاخک های کوچکش ‫به عنوان انگشت بهره می برد،
‫و هم زمان با دهانش ‫شیره گیاه را می مکد.
‫و البته یک منبع غذایی خوب، ‫توجه دیگران را نیز جلب می کند.
‫این واحه کوچک نه تنها غذا مهیا می کند،
‫بلکه مکانی مناسب برای تخم ریزی او نیز هست.
‫سپس ماجراجویی او ادامه خواهد یافت،
‫همین چنین تلاشش برای آن که یک روز دیگر،
‫در کوره طبیعت زنده بماند.
‫از طلوع تا غروب، ‫خورشید روند زندگی را،
‫در اردن مشخص می نماید.
‫تمام موجودات و محیط ‫نیروی او را حس می کنند.
‫هر ساله دما به صورت خطرناکی ‫افزایش می یابد،
‫و بیابان ها پیشروی می کنند.
‫در حالی که خورشید می تواند ضرر داشته باشد،
‫می تواند حیاتی تازه نیز بدمد.
‫به مانند تمدن های باستانی ‫که روزگاری در اینجا شکفتند،
‫موجودات اردن نیز ‫با چرخه پایان ناپذیر خورشید،
‫هدایت می شوند.
‫هم برای حیوانات آفتاب دوست ‫و هم برای قاتلان شب،
‫هر روز امیدی تازه، چالش هایی نو و،
‫فرصت هایی جدید می آورد.
‫از چشم اندازهای لم یزرع تا گوشه های مخفی،
‫دنیای وحش اردن به تعادل در،
‫زندگی رسیده و می تواند در،
‫تنورطبیعت بقاء یابد.