‫بزرگترین موجود زنده...
‫که روی این سیاره وجود داره
‫عین این درخت سکویای غول پیکر ‫که اینجا در کالیفرنیاست.
‫گیاهان، چه عظیم الجثه باشن، مثل این یکی،
‫یا در اندازه میکروسکوپی، ‫اون ها اساس تمام حیات هستن،
‫از جمله خود ما.
‫برای هر لقمه غذایی که می خوریم
‫و هر نفسی که وارد ریه هامون می کنیم ‫وابسته به اون ها هستیم.
‫گیاهان به اشکال چشمگیری شکوفا می شن،
‫با این حال، در اکثر مواقع،
‫رازهای دنیاشون از ما مخفی مونده...
‫تا الآن.
‫ما تکنولوژی نوینی داریم ‫که این امکان رو به ما می ده...
‫تا وارد دنیای فوق العاده اون ها بشیم
‫و زندگی هاشون رو ‫از چشم انداز اون ها ببینیم.
‫این مجموعه روش هایی از رفتار فوق العاده...
‫و چشمگیر گیاهان رو آشکار می کنه...
‫.و ما چالش هایی رو بررسی می کنیم که...
‫توسط مناظر مختلفی که ‫اون ها در اون زندگی می کنن، مطالبه می شه
‫منطقه گرمسیری
‫غنی ترین و رقابتی ترین محل برای زنده موندن
‫دنیای آبی عجیب...
‫جایی که غول ها در نبردهای درنده می جنگن،
‫و گیاهان حیوانات رو زنده زنده می خورن.
‫بیابان ها...
‫دنیای شرایط دشوار
‫سرزمین های فصلی...
‫جایی که بقا به زمانبندی دقیق بستگی داره.
‫و در همه جا، ‫ما رابطه حیاتی و صمیمی...
‫بین گیاهان و حیوانات رو کاوش می کنیم،
‫از جمله رابطه خودمون.
‫در دنیای به من ملحق بشید که ‫شما رو غافلگیر می کنه...
‫و سیاره مون رو به شکلی ببینید ‫که قبلا هرگز دیده نشده...
‫از دید گیاهان.
‫این سیاره سبز هستش.
‫«سیاره سبز»
‫«دنیاهای گرمسیری»
‫من در کاستاریکا هستم، ‫در قلب یک جنگل بارانی،
‫غنی ترین و پویاترین ‫محیط زیست روی زمین.
‫جنگل های بارونی بخش خیلی کوچیکی ‫از سطح زمین رو می پوشونن.
‫با این حال بیشتر از نیمی از تمام...
‫گونه های حیوانی و گیاهی رو در بردارن.
‫این بالا، تاج پوش جنگل ‫غرق آفتاب حیات بخش شده.
‫شاخه های درخت های بزرگ...
‫حامل باغ های غنی و در حال رشدن...
‫خونه بی شمار گیاهان زیبای متفاوت هستن.
‫هر گونه ای راه حل معرکه خودش رو...
‫برای چالش بقا ارائه داده.
‫این دنیای جنگلی شاید آروم به نظر بیاد،
‫جاودانه و دست نخورده باشه،
‫اما این خیلی با واقعیت فاصله داره.
‫اینجا میدون جنگه.
‫در دل این جنگل، ‫گیاهان دارن وحشیانه با هم رقابت می کنن
‫تا نور رو مطالبه کنن.
‫نبرد در کف جنگل ‫در شدیدترین حال خودشه...
‫جایی که فقط 2درصد از آفتاب از اون رد می شه
‫گیاهای اینجا باید منتظر موقعیت بمونن.
‫فرصت اون ها وقتی سر می رسه ‫که یه درخت قدیمی می میره.
‫وقتی که این اتفاق می افته، ‫آفتاب به کف جنگل می ریزه
‫شاید بشه گفت برای اولین بار، در 100سال
‫انتظار این جوونه تمومه.
‫حالا باید به طرف آسمون بره
‫و یه جایی توی سایه بون جنگل رو ‫برای خودش دست و پا کنه.
‫اما اون تنها نیست.
‫رقبا همه جا هستن،
‫هر کدوم با استراتژی بقای خودشون.
‫بعضی گیاهان، ‫مثل این مونسترا (برگ انجیری)،
‫برگ های جداگونه رو رشد می دن ‫تا بتونن هر چقدر که میشه نور جذب کنن.
‫این ویره داره با پیچک هاش ‫کورمال کورمال می ره.
‫در تلاش برای رسیدن به نور ‫با سواری گرفتن هستش.
‫پیچک هاش به شدت به لمس حساسن.
‫و یک هدف مناسب در دسترسه.
‫گرفتش!
‫ویره چنگشو محکم می کنه
‫و خودش رو به سمت بالا می کشه
‫اما حالا سریع ترین درخت رشد کننده جنگل...
‫جلوی رشدش رو گرفته.
‫1درخت بالسای جوون.
‫هیچی نشده، برگ هاش به عرض 40سانتی متر رسیدن
‫و دارن نور رو از رقبای پای درخت می دزدن.
‫اما بالسا هنوز پیروز این نبرد نشده.
‫ویره های متفاوت دیگه منتظر هستن.
‫هر کدوم با ده ها قلاب های پنجه مانند منتظرند
‫اگه فقط یه قلاب بند بشه،
‫ویره می تونه قربانیش رو خفه کنه.
‫اما سپری از موهای لغزنده ‫بالسا رو محافظت می کنه.
‫قلاب های ویره نمی تونن دستشون رو بند کنن.
‫بالسا اونا رو کنار می زنه...
‫به طرف آسمون اوج می گیره...
‫بازنده ها رو زیر سایه اش جا می ذاره
‫تا با خودشون بجنگن.
‫این بالسا نبردش برای نور رو برده.
‫و این کار رو در مدت کمی بیشتر از 1سال انجام داده
‫اکثر درخت ها در اون بازه زمانی ‫حدود 3سانت رشد می کنن،
‫اما این درخت هیچی نشده 10متر قدشه.
‫درخت های بالسا موفقیتشون رو...
‫مدیون ویژگی خاصی از چوبشون هستن.
‫اگر این بخش از تنه درخت ‫از یه درخت سخت چوب بود،
‫خیلی سنگین می شد.
‫ولی اینطور که می بینید،
‫این چوب مال درخت بالسا هستش،
‫و واقعا خیلی سبکه،
‫و این به خاطر ساختار داخلیش هست.
‫زیر میکروسکوپ، ‫چوب بالسا شبیه به شونه عسله.
‫بیشتر هوا داره تا چوب،
‫پس، نه تنها می تونه خیلی سریع رشد کنه،
‫بلکه با وزن حداقلی ‫به ارتفاع حداکثری می رسه.
‫ولی رشد سریع چیز دیگه ای هم لازم داره.
‫سوخت...
‫...و کلی سوخت هم می خواد.
‫سوخت در برگ های گیاه تشکیل میشه،
‫وقتی که غرق نور خورشید میشن.
‫به این فرایند فوتوسنتز گفته میشه...
‫...واکنش شیمیایی ای که ‫اساس تمام حیات روی زمین هست.
‫برگ ها پوشیده از هزاران منافذ میکروسکوپی...
‫...به اسم روزنه هوایی هستن.
‫وقتی که باز میشن، ‫اونا کربن دی اکسید رو از هوا استخراج می کنن
‫و از انرژی خورشید استفاده می کنن،
‫اون رو با مواد مغزی ترکیب می کنن ‫تا بافت گیاه رو بسازن.
‫و بخشی که برای ما حیاتی هست، ‫این فرایند اکسیژن رو آزاد می کنه
‫که ما و تموم حیوانات ‫برای نفس کشیدن لازمش داریم.
‫ولی برای گیاهان، ‫یه نکته منفی هم هست.
‫این برگ های با ارزش و مملو از انرژی ‫شکارچی ها رو جذب می کنن...
‫...در هر شکل و شمایلی...
‫...در هر اندازه ای...
‫...و با هر چابکی.
‫یه تنبل فقط می تونه به آرومی حرکت کنه،
‫ولی برای جمع کردن برگ ها ‫به سرعت نیاز ندارید،
‫و هیچی دیگه نمی خوره.
‫گیاهان اینجا تحت حمله دائمی هستن
‫از طرف تمام انواع برگ خواران.
‫ولی پرخورترین مهاجم تا این لحظه ‫به زحمت دیده شده.
‫روزانه ۵۰ هزار برگ می خوره.
‫این فضای باز بزرگ رو ‫توی جنگل ساخته...
‫...و درست زیر پای من زندگی می کنه.
‫بهش لوکوآگاریکوس گفته میشه.
‫نه حیوونه و نه گیاه.
‫یه قارچه.
‫پنج متر زیر زمین زندگی می کنه،
‫دور از برگ هایی که می خوره.
‫برای رسیدن به اونا،
‫اون بهترین برگ جمع کن های گرمسیری رو ‫به خدمت می گیره
‫مورچه های برگ بُر.
‫میلیون ها مورچه غذای قارچ رو می رسونن،
‫و در عوض، ‫قارچ، قارچ های ریزی رو...
‫...به عنوان غذا برای مورچه ها کِشت می کنه.
‫قارچ سیگنال های شیمیایی رو آزاد می کنه
‫به مورچه های کارگر میگه که ‫چه نوع برگی رو می خواد بخوره.
‫نوکرها با جدیدترین دستورها ‫به بیرون میرن.
‫مورچه های کارگر صدها متر رو میرن
‫تا برگ مورد نظر رو پیدا کنن.
‫محصول امروز از یک درخت جوون آناتو ‫چیده میشه.
‫چند سالی از عمرش می گذره ‫و هنوز در نبرد برای رسیدن به سایه بون جنگله
‫نمی تونه هیچکدوم از برگ هاش رو از دست بده.
‫بین اونا، مورچه ها می تونن طی چند دقیقه
‫یک برگ بزرگ رو تخریب کنن.
‫صدای برش مورچه های بیشتری رو جذب می کنه.
‫حالا تیکه های برگ به پیش ‫قارچ زیرزمینی برگردونده میشن.
‫مورچه ها می تونن با سرعت ‫دو متر بر دقیقه بدون.
‫و هر کدوم ده برابر وزن خودش رو ‫حمل کنه.
‫در سراسر کف جنگل ‫رودخونه ای از برگ جاریه...
‫...بخشی از شبکه وسیعی ‫که برای کیلومترها...
‫...در دل جنگل امتداد داره.
‫برای پیشگیری از ازدحام،
‫مورچه های کارگر ‫دور موانع گودال هایی رو می کنن.
‫هزاران تیکه برگ در هر ساعت...
‫...تحویل قارچ منتظر میشن.
‫وقتی با همچین عرضه متداومی،
‫قارچ به سرعت رشد می کنه،
‫پر از حفره هایی که در اون زندگی می کنه...
‫...پس مورچه ها، فضای بیشتری رو ‫خاکبرداری می کنن.
‫به نظر میاد که قارچ دست بالا رو گرفته...
‫...و درخت آناتو زنده نمی مونه.
‫ولی اگه اونم مبارزه کنه...
‫...با استفاده از جنگ شیمیایی.
‫درخت آناتو برگ هاش رو ‫سرشار از سم هایی می کنه
‫که می تونه قارچ دوردست رو بکشه.
‫حالا که مورچه ها دارن تیکه های برگ رو ‫برمی گردونن، خود اونا...
‫...دارن از طرف درخت ‫قارچ رو مسموم می کنن.
‫این یه حمله از راه دوره.
‫با اثر گذاشتن سم، ‫مورچه ها حس می کنن...
‫...که قارچ داره ضعیف میشه...
‫...و اونا با رفتن به سراغ ‫منبع دیگه ای از برگ ها...
‫...به سیگنال های قارچ واکنش نشون میدن.
‫پس، واکنش شیمیایی گیاه...
‫...مورچه ها رو مجبور می کنه تا ‫دائم از این درخت به سراغ درخت دیگه ای برن.
‫حمله کنن و ضدحمله بزنن.
‫و این کار باعث میشه اطمینان بدن ‫که برگ کافی نخورده باقی می مونه
‫تا هر درخت بهبود پیدا کنه.
‫همینکه یه گیاه بالغ میشه،
‫می تونه انرژی هاش رو از رشد...
‫...به تولید مثل منتقل کنه.
‫جنگل های گرمسیری قاره آمریکا ‫از مکزیک شروع میشه و....
‫....تا دامنه های جنوبی آمازون ‫ادامه پیدا می کنه.
‫اونا دربردارنده بیش از ۱۰۰ هزار گونه مختلف ‫از گیاهان هستن،
‫هر کدوم با استراتژی بقای بخصوص خودش.
‫یک گونه که با سبک زندگی رشد سریع ‫وفق پیدا کرده
‫در این منطقه وسیع شکوفا میشه.
‫درخت بالسا.
‫برای این کار باید بهای سنگینی رو بپردازه.
‫چوب سبکی که این امکان رو بهش میده
‫تا بتونه با همچون سرعتی رشد کنه ‫چوب محکمی نیست
‫و به راحتی شکسته میشه.
‫بالساهای معدودی هستن که ‫بیشتر از ۲۰ سال عمر می کنن.
‫این یکی داره به آخر ‫زندگی مختصرش نزدیک میشه،
‫پس وقتش رسیده که تولید مثل کنه.
‫مقدار خیلی زیادی انرژی رو مصرف کرده
‫تا بعضی از عجیب ترین گل های این جنگل رو ‫تولید کنه،
‫اونم در تعداد خیلی زیاد.
‫هر گل به اندازه دست یک انسانه.
‫شب که از راه می رسه،
‫درخت یک سورپرایز هیجان انگیز رو ‫آماده می کنه.
‫این یه خرسک دم حلقه ای هستش،
‫یه جور راکون میوه خور.
‫هر گل پر از مقادیر خیلی زیادی...
‫...از شهد فوق العاده غنی هستش،
‫که با شکر تبدیل به سوخت قوی تری شده.
‫نمیشه جلوش مقاومت کرد!
‫خرسک دم حلقه ای چنان با حرص می خوره
‫که روی تموم صورتش ‫پر از گرده میشه.
‫پس، وقتی از یه درخت ‫به درخت دیگه می رن،
‫گرده رو با خودشون می برن.
‫ولی بالسا
‫شاید که به نظر اومده باشه ‫که شهد تموم شده،
‫ولی این تازه دور اوله.
‫حالا بالسا گل هاش رو مجدد پر می کنه،
‫و خرسک رو اغوا می کنه برگرده ‫تا دوباره این فرایند رو انجام بده...
‫...هفت بار در یک شب.
‫گرده افشانی کامل شد.
‫و خرسک های دم حلقه ای هم ‫به خوبی رسیدگی میشن،
‫با بیش از ۱۰۰ لیوان شهد ‫تنها در عرض چند هفته.
‫هم گیاه و هم حیوون ‫این نقشه رو به خوبی عملی می کنن.
‫ولی در دنیای گرمسیری، ‫همیشه اینطور نیست.
‫جزیرهٔ بورنئو.
‫اینجا، روی دامنه های کوهستان کینبالو،
‫گیاهانی زندگی می کنن که ‫با استفاده از برگ های کوزه شکلشون...
‫...حیوانات رو می کشن.
‫حشرات به امید شهد جذبشون شدن،
‫ولی توی کوزه میفتن،
‫جایی که غرق میشن ‫و درش حل میشن.
‫در دامنه های پست تر کوهستان،
‫گیاهی رشد می کنه ‫که اصلا برگ نداره.
‫یا حتی ساقه نداره.
‫تنها چیزی که می تونه دیده بشه اینه
‫یه غنچه.
‫این یه انگله.
‫باقی جسمش در بافت گیاه بالارونده لیاناس،
‫که ازش تغذیه می کنه.
‫بعد از حدود پنج سال،
‫غنچه بالاخره تبدیل به گل غول آسایی میشه.
‫حالا حدود یه روز وقت داره تا ‫گرده افشانی بشه...
‫...قبل اینکه پژمرده بشه.
‫گلبرگ های اون به رنگ خون هستن.
‫سطح گلبرگ هاش سفت و زگیل دار هستش.
‫انگار که خز داره.
‫حتی سبیل و دندان داره.
‫در نگاه اول، ‫شاید با یه حیوون مُرده اشتباه گرفته بشه.
‫این رافلزیاس، ‫گل جسد.
‫با یک متر عرض، ‫بزرگترین گل دنیاست.
‫و این گل یه نر هستش.
‫از مرکز اون ‫عطر زننده مرگ میاد.
‫عطری که شاید به مذاق هر حیوونی خوش نیاد.
‫ولی برای مگس های لاشه خیلی جذابه.
‫اونا تخم هاشون رو ‫روی گوشت در حال خراب شدن می ذارن.
‫این بو مگس رو به داخل گل می کشونه
‫تا در جستجوی گوشت باشه.
‫مگس چیزی پیدا نمی کنه.
‫هر چند که رافلزیا مگس رو ‫دقیقا همونجایی داره که می خواد باشه
‫گرده به پشت مگس چسبیده.
‫اگر که استراتژی این رافلزیای نر جواب بده،
‫مگسی که حامل گرده اون هست...
‫...باید حالا به دیدن ‫یک گل جسد ماده بره...
‫...گلی مثل این یکی.
‫موفقیت!
‫همینکه گرده افشانی شد، ‫گیاهان می تونن بذرها رو تولید کنن،
‫نسل بعدی،
‫ولی بازم میگم، ‫حیوون هایی در سراسر جنگل هستن...
‫...که مشتاقن تا ازشون ‫یه وعده غذا بسازن.
‫مجمع الجزایر مالزی،
‫یک دنیای گرمسیری وسیع ‫متشکل از هزار جزیره.
‫منزلگاه غول ها،
‫مرتفع ترین درخت ها در منطقه گرمسیری،
‫خیلی هاشون برای قرن ها زندگی می کنن.
‫در مقادیر خیلی زیاد بذر تولید می کنن،
‫ولی این کار رو فقط زمانی انجام میدن ‫که وقتش باشه.
‫این درخت تقریبا یک دهه هست که...
‫...هیچ بذری رو تولید نکرده.
‫ولی طی هفته های اخیر...
‫...با بیش از ۱۰ هزار گل ‫گل آرایی شده.
‫هر بذر قدرت این رو داره ‫تا یه غول رو تولید کنه،
‫غولی مثل والدینش.
‫ولی موفقیت به این بستگی داره...
‫...زمانبندی.
‫شکارچی های بذر دارن جمع میشن.
‫خوک ریشدار بورنئو.
‫ولی این بذرها ‫توسط دوبال میوگان تولید شده...
‫...درخت هایی که بزرگترین ‫نهالستان بذر دنیا رو می سازن.
‫بعد از سال ها انتظار،
‫هزاران هزار دوبال میوگان
‫هماهنگ شدن تا نسل بعدی رو تولید کنن،
‫همشون دقیقا در یک زمان.
‫حالا این بذرها با همدیگه ‫با خطرات پایین مواجه میشن.
‫با رها کردن میلیاردها بذر ‫همگی در یک زمان،
‫اونا خوک ها و هر حیوون دیگه ای رو...
‫...غرق بیشتر از چیزی که ‫احتمالا بتونن بخورن می کنن.
‫و این کار زمان می خره تا ‫بعضی از بذرها ریشه کنن
‫و جوونه بزنن.
‫استراتژی درخت جواب داده.
‫ولی یه نهال باید به خطرات خیلی بیشتری ‫طی سالیان غلبه کنه
‫اگر که اونم می خواد یه غول بشه.
‫و روش های زیادی توی جنگل گرمسیری هستش
‫که زندگی یه درخت می تونه به آخر برسه
‫قبل اینکه به اوجش برسه.
‫شمالی ترین نقطه استرالیا.
‫این کهن ترین جنگل بارونی دنیاست.
‫نبردهای بین حیوانات و گیاهان
‫برای ۱۸۰ میلیون سال ‫اینجا به پا بوده.
‫پس، گیاهان وقت این رو داشتن ‫تا دفاع های موثر رو به کار بگیرن.
‫این درخت انجبار زهری هستش،
‫یکی از گیاهان دنیای گرمسیری ‫که به شدت محافظت میشن.
‫تنه اون بلند و لغزنده اس
‫و شیره سمی ای رو تراوش می کنه.
‫به نظر میاد که تقریبا آسیب ناپذیر باشه.
‫ولی در همین حالت هم،
‫درست وقتی که این درخت ‫به بلوغ می رسه،
‫زندگی اون به خطر میفته.
‫هر فصل بارون موسمی،
‫از بالا مورد تهاجم قرار می گیره.
‫صدها سار رو جذب می کنه.
‫تنه بشدت نرمش ‫باعث میشه شاخه های مرتفعش
‫جایگاه امنی برای آشیونه بشن،
‫ولی طی سالیان،
‫این کار مشکل بزرگی رو برای درخت درست کرده.
‫بعد از تغذیه، ‫سارها به آشیونه برمی گردن
‫تا غذاشون رو هضم کنن،
‫با عواقبی که اجتناب ناپذیر هستن.
‫هر سال،
‫اونا تقریبا ۲۵۰ کیلو مدفوع تولید می کنن.
‫مواد شیمیایی سمی ای که اونا دارن...
‫...منطقه مرگی رو می سازه که ‫فضای اطراف درخت رو کاملا احاطه می کنه.
‫سم ها توسط ریشه هاش جذب میشن
‫و از طریق تنه بالا میرن ‫و وارد هر برگ میشن.
‫شاخه به شاخه،
‫درخت به آرومی می میره.
‫قربانی موفقیت خودش شده.
‫مسموم شده.
‫حالا نبردی تازه شروع میشه...
‫...نبردی برای ادعای مالکیت ‫سر جسم مُرده
‫و مقادیر زیاد مواد مغذی ‫که در برداره.
‫نبردی هستش که ‫در سراسر دنیای طبیعی جنگیده شده...
‫...گروهی از ارگانیسم ها دخیل هستن
‫که به ندرت بهشون توجه میشه.
‫اینجا، در کف یک جنگ بارونی گرمسیری،
‫تاریکه، مرطوبه،
‫و گرمه
‫شرایط ایده آل برای قارچ.
‫معمولا قارچ رو یه همچین چیزایی می دونیم.
‫قارچ ها یه نوعش هستن.
‫ولی اینا فقط جسم بارده هستن.
‫اونا اکثر مواقع زیر برگ ریخت و زمین...
‫...به عنوان یه شبکه از ‫نخ های سفید ریز مخفی شدن.
‫رشته های قارچ های رقیب ‫جسم قربانیشون رو می پوشونن،
‫و آنزیم هایی رو آزاد می کنن ‫که بافت درخت رو هضم می کنه
‫و مواد مغذی داخلش رو بیرون می کشه.
‫در حدود یک میلیون گونه های مختلف قارچ ‫در مناطق گرمسیری هست.
‫بعضی هاشون از گیاهان مُرده تغذیه می کنن.
‫بقیه شون اونا رو زنده زنده می خورن.
‫و بعضیاشون وجودشون رو ‫به شکل خیلی ترسناک زیبایی آشکار می کنن.
‫در آفریقا، در کنگو،
‫به این آتش شامپانزه می گن.
‫درخشش زیست تابی عجیبی...
‫...که هر چقدر قارچ درخت رو بیشتر هضم کنه ‫پر نورتر میشه.
‫وقتی که قارچ به اندازه کافی تغذیه کرد،
‫اونا اندام های تولید مثلشون رو تشکیل میدن.
‫هر کدوم می تونن میلیاردها هاگ تولید کنن...
‫...ذرات کوچیکی
‫...که حامل نقشه ژنتیکی گونه ها باشن.
‫هر هاگ مثل این یکی
‫قدرت این رو داره تا ‫یه درخت رو بکشه.
‫هاگ ها خیلی سبکن
‫اونا می تونن با کمترین جریان هوا ‫منتقل بشن.
‫حداقل یه میلیارد هاگ...
‫...بالای هر متر مربع از جنگل بارونی معلقه.
‫اخیرا، مشخص شده که این هاگ ها
‫کاری خیلی بیشتر از مرگ ‫و تباهی رو انجام میدن.
‫در واقع، اونا در مرکز ‫سیستم پشتیبان حیات جنگل بارونی قرار دارن.
‫در هوای مرطوب که تعدادشون زیاده،
‫هاگ ها با مولکول های آب ترکیب میشن.
‫به تدریج، ‫اونا به صورت قطره ها جمع میشن،
‫که، ‫وقتی که به اندازه کافی سنگین بشن، میفتن...
‫...به شکل بارون.
‫هر ساله بیش از ۲.۵ متر ‫در جنگل بارونی بارون می باره.
‫و در مرکز تقریبا هر قطره بارون،
‫یک هاگ قارچی هست.
‫جنگل های بارونی دنیا غنی ترین...
‫...و پویاترین محیط ها روی زمین هستن،
‫که روی ارتباطات و روابط پیچیده ساخته شدن.
‫ولی این ارتباطات،
‫رقابتی یا مشارکتی،
‫دارن به طور فزاینده ای شکننده میشن.
‫وقتی که چارلز داروین ‫در حدود ۲۰۰ سال پیش...
‫...داشت دنیای گرمسیری رو بررسی می کرد،
‫این رو توی دفتر خاطراتش نوشت.
‫«در بین صحنه هایی که ‫که عمیقا در ذهنم نقش بستند،
‫هیچکدام در تعالی...
‫...مقدم تر از جنگل هایی نبودند ‫که به دست بشر از شکل نیفتاده بودند.»
‫اگه امروز بود برای پیدا کردن همچین جایی ‫به مشکل می خورد.
‫امروزه، ۷۰ درصد از گیاهان جنگل بارونیِ ‫تموم دنیا...
‫...در فاصله یک کیلومتر یک جاده ‫یا فضای خالی رشد می کنه
‫...که ما از دل جنگل خالی کردیم
‫...و این میدون های نبرد جدیدی رو ‫در دنیای گرمسیری می سازه.
‫ارتش های بیگانه از گیاهان مشابه کِشت شده
‫حالا در جایی ایستادن که ‫زمانی گونه های متفاوتی رشد کردن.
‫ما گروه های وسیعی از مزارع رو کِشت کردیم
‫تا غذا و سایر کالاها رو ‫به خودمون برسونیم...
‫و جنگل های کهن...
‫...به چند قطعه جدا افتاده کمتر ‫کاهش پیدا کردن.
‫هر چند که، همه چیز از دست نرفته.
‫اون قطعه ها هنوزم می تونن پناهگاه باشن،
‫روابط صمیمی با اونا رو زنده نگه می داره.
‫با این حال اندازه اونا حیاتیه.
‫این یه گفت هفت ساعتیه.
‫این گیاه گلش رو در شب میده.
‫اونا در حدود ساعت شیش باز میشن،
‫و هر شکوفه فقط اون شب دووم میاره.
‫برای حدود هفت ساعت باز میشه
‫و بعدش می میره.
‫و در طول اون مدت، ‫برای یک حیوون بخصوص...
‫...غذا ارائه میده.
‫برای یه خفاش.
‫و ایناهاش!
‫در طول هفت ساعت فصل گلدهی گل...
‫خفاش زیردرختی تقریبا فقط از ‫شهد گلش تغذیه می کنه.
‫گرده افشانِ اولیۀ گیاه هست.
‫شاید به نظر بیاد که این...
‫...یه رابطه نسبتا متعادل هستش،
‫ولی خیلی اینطور نیست.
‫خفاش این شهد رو دوست داره ‫چون شیرینه،
‫ولی خیلی مغذی نیست.
‫پس خفاش باید شبونه ‫به صدها گل سر بزنه...
‫...و موقع تغذیه ‫اونا رو گرده افشانی کنه.
‫ولی اگه یه تیکه از جنگل خیلی کوچیک بشه،
‫و گل های خیلی کمی براش بمونه،
‫خفاش ها ناپدید میشن،
‫و بدون خفاش ها ‫گل ها نمی تونن تولید مثل کنن
‫و طولی نمی کشه که از بین میرن.
‫شراکت از بین رفته.
‫حیات در جنگل ‫به روابط نزدیک بی شماری بستگی داره،
‫و اونا به طور فزاینده ای ‫تحت تهدید هستن
‫چون جنگل ها دارن بیشتر قطعه قطعه میشن.
‫البته که راه حل،
‫اینه که این قطعه های باقی مونده رو ‫دوباره به هم ملحق کرد.
‫سی سال پیش، ‫من به همین نقطه اومدم.
‫این زمین متعلق به...
‫...موسسه تحقیقات علمی بود
‫و پوشیده از علفی بود که ‫گله از اون چرا می کرد.
‫دانشمندها از شر گله رها شدن
‫و اجازه دادن تا طبیعت ‫به روال خودش برگرده.
‫حالا نگاهش کنید!
‫این جنگل جدید ‫تبدیل به پلی شده...
‫...که چندین قطعه رو به هم متصل می کنه،
‫به گیاهان و حیوانات این امکان رو میده ‫تا ارتباطات قدیمی رو نوسازی کنن
‫و ارتباطات جدیدی رو شکل بدن.
‫البته که، ‫ما باید فورا از چیزی که...
‫...هنوز از جنگل های سالم باقی مونده ‫حفاظت کنیم.
‫ولی به جلو که نگاه می کنیم،
‫ما باید از چیزی استفاده کنیم ‫که شاید آخرین فرصت ما باشه...
‫...تا جنگل بارونی از دست رفته رو ‫دوباره برقرار کنیم...
‫...و به دنیای گرمسیری کمک کنیم ‫تا خودش رو التیام ببخشه.
‫این کار به همکاری ملت های سراسر دنیا ‫نیاز داره
‫ولی این تنها راهیه که ما می تونیم...
‫...گنجینه های جنگل گرمسیری رو ‫برای نسل های آینده حفظ کنیم.
‫و با این کار،
‫در نهایت تمام حیات روی اون رو حفاظت کنیم،
‫سیاره سبزمون رو حفظ کنیم.
‫هدف تیم سیاره سبز این بود تا بیننده رو...
‫...به دنیایی از گیاهان ببره، ‫تا بتونه از منظر گیاهان دیده بشه،
‫به شکلی که تا الان ممکن نبوده.
‫این معنی ساخت سیستم دوربین کاملا جدیدی بود.
‫و این دوربین ورق رو برمی گردونه،
‫دوربین رباتی که به طرز به خصوصی طراحی شده
‫که ما از روی علاقه ‫اسمش رو «تریفید» گذاشتیم.
‫تریفید زندگی خودش رو ‫از یک گاراژ آمریکایی شروع کرد...
‫که متعلق به مهندس ارتش سابق، کریس فیلد بود
‫تعدادی از این مستندهای به سبک ‫مستند «سیاره زمین» رو دیدم،
‫و اونا همیشه کاری کردن که مغزم سوت بکشه،
‫مخصوصا تایم لپس گیاهی ‫واقعا برام اهمیت داشت.
‫در اوقات فراغتش، ‫کریس 1دهه رو صرف ساخت...
تجهیزات دوربین تایم لپسی کرد که دقیق کنترل می شد
‫و به خودش یاد می داد که ‫چه طور از گیاهان فیلمبرداری کنه.
‫گیاهان از جهات خیلی زیادی ‫اغلب مثل حیوانات رفتار می کنن،
‫و اینکه بتونی از طریق تایم لپس ‫این رفتار رو ببینی یه مسئله ست...
،اما با استفاده از کنترل حرکتی ‫شما وارد اون مقیاس زمانی می شید.
‫ما تونستیم پتانسیلش رو واقعا ببینیم...
که چه طور می تونیم ‫از این نوع حرکت استفاده کنیم
‫تا گیاهان رو زنده کنیم
،‫و به همون شکلی که از حیوانات فیلم می گیریم ‫از اونا فیلمبرداری کنیم.
‫طولی نکشید که، کریس در یک گوشه آروم ‫از ییلاقات منطقه دِوون...
به تیم ملحق شد
‫و ارتش ربات شکل گرفت.
‫بعد از 40سال ضبط تایم لپس،
‫این تجهیزات دنیای کاملا جدیدی رو به روی ما باز کردن
‫پس، اینجوری که انگار یه چیزی رو ‫مثلا با پهپاد یا هلی کوپتر...
‫بالای چیزی ببری، ‫اما با سرعت تایم لپس.
‫برای ما، جام مقدس این کار اینه که ‫بتونیم این تکنولوژی رو به حیات وحش ببریم...
‫و سعی کنیم بتونیم همون نوع ‫حرکات پویا رو بگیریم
‫توی برخی از نامتعادل ترین محیط های دنیا.
‫پس، کاری که باید می کردیم...
این بود که این تکنولوژی رو ‫بازم جلوتر ببریم.
‫6ماه بعد، ‫تریفید زاده شد...
‫و با کمی آشفتگی، ‫کنترلش رو دست من دادن.
‫پس اینجوری دور می شه.
‫و اینجوری برمی گرده.
‫و این می برتش بالا.
‫به نظرم بهتره بدمش دست متخصص ها.
‫حالا وقتشه که این عضو جدید از تیم رو...
‫به طور کامل محک بزنیم.
‫اُلی می خواد هدف رو پیدا کنه، ‫هدف بگیره...
‫و از داخلش پرواز کنه، ‫انگار که یه مگس کوچیکه
‫و از یه سوراخ توی برگ رد می شه.
‫به حرف آسونه.
‫آخی! ‫سعی دارم هدف رو پیدا کنم.
‫ببینیم که آیا ابزار برای اون نوع استفاده ‫و سوء استفاده ای که...
‫از اکثر لوازم ابزار می کنیم دووم بیاره ‫هنوز مونده تا دیده بشه.
‫توی استودیو، به نظر خیلی خوب کار می کنه.
‫اما این فقط آخرین تمرین نمایشه.
‫وقتشه که تریفید ‫با چالش هایی از جنگل بارونی کاستاریکایی...
‫و مورچه های برگ خوار مواجه بشه.
‫ما می خوایم از تمام سفرشون...
از تنه پایین اومدن ‫تا ریشه تکیه گاه بگیریم...
‫که بعدش به لونه شون می رسن.
‫تیم و تریفید چندین روز هوای خشک نیاز دارن،
‫اما هر لحظه ممکنه یه طوفان از راه برسه...
‫و بارون چیزیه که ‫تریفید از اون خوشش نمیاد.
‫شرایطی که حالا داریم داخلش کار می کنیم
‫یه کم چالش برانگیزتر از استودیو هستش.
‫تمام زمین خیلی برآمدگی داره.
‫کلی گیاه سر راهمون داریم.
‫می دونم که داریم یه مجموعه ‫در مورد گیاه ها درست می کنیم،
‫اما بعضی اوقات، حسابی روی اعصابن!
‫تریفید باید برنامه ریزی بشه...
‫تا تصاویری از 7000 ‫موقعیت مختلف دوربین رو بگیره...
‫که توی مسیر دوربین هست.
‫یه قطره بارون که روی لنز بیفته،
‫یا یه وول خوردن،
‫کل فرایند باید از اول تکرار بشه.
‫به نظرم الانه که قراره بفهمیم
‫آیا جاه طلبی ما ‫به تواناییمون می چربه یا نه.
‫برای تیم فیلمبرداری، ‫قطعا که جاه طلبی در حد بالایی هست.
‫خوشبختانه، ‫حالا همه چیز به تریفید بستگی داره.
‫الان 8روزی هست که ‫ما با تریفید از مورچه ها فیلم گرفتیم
‫و حالا سومین نصب تجهیزاتمون رو داریم.
‫خیلی آروم پیش می ره.
‫در حالی که به نظر میاد تریفید می تونه ‫به خوبی از پس فشار بربیاد،
‫برای گروه فیلمبرداری، اینکه سعی کنن ‫نمای چشم درختی از مورچه ها رو داشته باشن
‫داره تبدیل به یه کابوس کوچیک می شه.
‫بیدار شو، از مورچه ها فیلم بگیر، ‫بخواب، خواب مورچه ها رو ببین.
‫بیدار شو، از مورچه ها فیلم بگیر،
‫بخواب، خواب مورچه ها رو ببین.
‫بعد از 2هفته در جنگل بودن،
‫جاه طلبی و توانایی ‫بالآخره به همدیگه رسیدن،
‫حداقل که برای تریفید این طوره.
‫هزاران تصویر مجزا
‫یک تایم لپس باورنکردنی تکی رو می سازن
‫که رودخونه ای از برگ ها در کف جنگل رو...
‫از چشم انداز خاصی دنبال می کنن.
‫برای تریفید، ‫این تازه اول راه بود.
‫تعظیم کن، تریفید.
‫گیاهانی که شکار می کنن...
‫گیاهانی که حرکت می کنن...
‫گیاهانی که مبارزه می کنن..
‫و گیاهانی که هوای تنفسی ما رو می سازن.
‫دانشگاه اوپن یونیورسیتی پوستری رو تهیه کرده
‫که نقش حیاتی ای که گیاهان ‫برای سیاره ما دارن رو بررسی می کنه.
‫برای سفارش پوستر رایگان خودتون، ‫با شماره روی تصویر تماس بگیرید...
‫یا به وبسایت ‫bbc.co/uk/greenplanet برید.
‫و لینک ها رو دنبال کنید ‫تا به صفحه اوپن یونیورسیتی برسید.