مطمئنا یکی از قابل توجه ترین حیوانات که تا به حال وجود است،
و مطمئنا یکی از معروف ترین ها دایناسوره
تیراناسوراس رکس
حیوانی که جرقه ی تخیل برای همه ی ما بود
چه نوع حیوانی بود؟
چه شکلی بوده؟ چجوری زندگی می کرده؟
حالا تحقیقات علمی به این سوال ها پاسخ داده
نه فقط راجب تی رکس
بلکه بقیه گونه هایی که کنارش زندگی میکردن
و جدیدترین تکنولوژی تصویربرداری بهمون اجازه همه شون رو زنده کنیم
سیاره زمین، 66 میلیون سال پیش.
آسمان پر از غول های پرنده ست
تو دریاها،هیولا های خزنده در اعماق گشت میزنن
و تو خشکی،همه ی انواع دانیاسور ها
همه برای زنده موندن مبارزه می کنن
حالا ما اطلاعات زیادی در رابطه با دنیایی که توسط دانیاسور ها اداره می شد داریم
این داستان اوناست
سواحل جنوبی، دریای بزرگ داخلی
که آمریکای شمالی رو تقسیم می کنه
و ردپای شکارچی برتر زمین.
یه تیراناسوراس رکس داره شنا میکنه
استخوان های توخالی و پر از هوا و اندام عقبی قدرتمند
تی رکس رو به شناگر ماهری تبدیل میکنه
این یه مرد بالغه با خانواده ی جوانش
فزرنداش به اندازه ی کافی بزرگ هستن تا به دنبالش برای یه سفر برن
به یکی از جزایر ساحلی این منظقه
یه گزرگاه کوچیک هستن ولی ممکنه خطرناک باشه
موساسور
یه مارمولک دریایی غول پیکر که اندازش دو برابره تیراناسورا ست
و وزنش بیش از 50 تن هست
بزرگترین شکارچی روی سیاره ست
لاک پشت ها معمولا تو لیست موزاسورها هستن
اما این بچه ها یه میان وعده خوبین
یه تی رکس بالغ حتی تو آب
هنوز میتونه خیلی خوب از خودش دفاع کنه
و بچه ها باید نزدیکش بمونن
تیراناسوراس رکس معمولا دو سوم
پانزده یا بیشتر بچه های اصلی شون رو تو سال اول از دست میدن
الان فقط 4 تا هستن
این یه جزیره امن و پر از عذاست
لاک پشت های غول پیکر دو تنی اینجان تا لونه کنن
ولی این همونه که اونو به اینجا کشونده
مرده و تیراناسوراس بوی بدن پوسیدش رو متوجه شده
اگه فقط بتونه به زیر شکم برسه
به بیشتر از 2000 پوند گوشت میرسه
تی رکس قوی ترین فک رو تو طبیعت داره
و میتونه با نیرویی بیش از 5 تن گاز بگیره
جوان ها مشتاق هستن یخورده بچشن ولی اون باهاشون شریک نمیشه
وقتشه یاد بگیرن برای خودشون شکار کنن
با این حال ساحل خیلی امیدوارکننده بنظر نمیاد
اما به نزدیک شدن به عصر همه چی داره تغییر میکنه
بچه ها لاکپست ها دارن از زیر شن و ماسه بیرون میان و به سمت دریا میرن
تی رکس های جوان به زمین تمرینی مناسبی اورده شدن
بچه لاکپشت ها اندازه ی مناسبی برای یه تازه کار دارن
کنجکاو بودن برای هر شکارچی ارزش داره
خیلی چیزا هست که باید یاد بگیرن
و غذای کافی برای راضی شدن پدر و مادر و جوان ها هست
و اگه همه ی اونا موفقیت آمیز نباشه
همیشه میتونی شام رو از یکی دیگه بدزدی
سرتاسر جهان
این دریاهای کم عمق ساحلی مساحت 25 میلیون مایل مربع منطقه رو پوشش دادن
بسیار بیشتر از بزرگترین قاره
اون همراه با ارزشمند بودن و غنی بودن آب
اون ها رو به زیستگاه مهمی تبدیل میکنه
هر جا که زمین به دریا برسه
مواد مغذی از عمق بالا میان برای کمک کردن به زندگی
مخصوصا اینجا تو اقیانوس اطلس شمالی خیلی غنی هست
جایی که دسته های بزرگ ماهی نزدیک ساحل میان
یک نوع حیوان در چنین مکان هایی رشد می کنه و یه کلونی بزرگ داره
خزندگان پرنده پتروسورها
اینجا، تو سواحل شمال آفریقا،هفت گونه مختلف ازشون هست
اینجا برای غذا خوردن،استراحت و بزرگ کردن بچه هاشون میان
تدیدریکو برای گذروندن وقت روی زمین بسیار سازگار هستن
نه تنها لوله شون رو اینجا درست می کنن بلکه می مونن برای محافظت از بچه هاشون
و جوان هاشون حتما محافظت نیاز دارن
خنجر منقار فسفاتودراکو
یه شکارچی با قد نه فوتی که از این کلونی ها میگذره
به دنبال یه فرصته برای دزدین یه جوجه ی بدون محافظ
اما بعضی از انواع پتروسارها کمتر با زندگی روی زمین سازگارهستن
اونا استراتژی لونه درست کردن متفاوتی دارن
اونا لوله هاشون رو جوری درست می کنن که نظر شکارچی هارو کمتر جلب کنه
صخره های دورافتاده مثل این ایده آل هست
تخم پتروسورها چرمی هستن و راحت خشک میشن
پس باید یه پوشش داشته باشن
زیر این توده جلبک دریایی، چیزی داره تکون میخوره
یک آلسیونه کوچک، با چند اینچ قد
و با وزنی کمتر از دو اونس
مادرشون تخم هارو تقریبا دو ماه پیش اینجا گذاشته
جوجه های ریز هم زمان همو صدا می کنن
امنیت تو گروه است
اولین غریزشون بالا رفتنه
جوجه های کوچولو از صدها لونه بالای صخره جمع شدن
برای آماده شدن برای اولین پروازشون
اما بال هاشون هنوز شکل نگرفته
استخوان های انگشت بلند شون از غشای بال هاشون پشتیبانی میکنه
اول باید صاف و قفل شن،که این چند ساعت طول میکشه
ولی خیلی نمیتونن اینجا بمونن
استخون هاشون خیلی سبک هستن تا 90 درصد هوا دارن
و این باعث میشه بلند شدن و پرواز کردن براشون راحت تر بشه
با این حال، پرواز آزمایشی ضروری ست
فقط یه شانس دارن که درستش کنن
وقتی که زمان پرواز میرسه
لبه صخره جریان های صعودی درست میکنه و این بهشون کمک میکنه
پس بهتره اونجا جمع بشن و با بادهای غالب روبه رو بشن
و به سمت سرزمین اصلی.
ولی کسی برای سقوط کردن آماده بنظر نمیاد
تا اینکه بالاخره یه جوان همه شون رو راه میندازه
اونها به سمت ساحل و کلونی نمیرن
اونا باید به سمت جنگل مه آلود برن
بارباریداکتیلوس
پتروسارهای قدرتمند و درنده که معمولا ماهی می گیرن
اما جوجه های کوچولو خیلی خوب هستن و نمیشه از دستشون داد
یکی از راه های ساده ی فرار اینه که بال هارو جمع کنی و سقوط کنی
ولی از دست دادن ارتفاع رسیدن به جنگل رو براشون سخت تر میکنه
فرود تصادفی تو کلونی.
جایی برای جوجه کوچولوهای تنها نیست
یه بازمانده خوش شانس از موج اول جوجه کوچولو ها…
هنوز داره به سمت درست حرکت میکنه
پناه گاه
از جوجه هایی که صخره رو ترک کردن تعداد کمی تا اینجا میرسن
ولی برای اونا
این جنگل یه پناه گاه خوب و جای خوبی رای پیدا کردن غذایی هست که پتروزار جوان نیاز داره
برای پنج سال آینده اینجا خونشونه
سپس به اندازه کافی بزرگ میشن برای پیوستن به بزرگسال ها
صید ماهی در اقیانوس آزاد
بعضی از حیوانات دریای تموم زندگی شون رو تو ماهیگیری در دریا میگذرونن
یعضی وقت ها برای یه هدف خاص میان به ساحل
در آبهای قاره غرق شده زیلندیا
یه سفر طولانی در حال پایانه
اینها تارانگیسورها هستن
یه نوع خزنده دریایی بزرگ با طولی نزدیک به 30 فوت
ماده همراه با یچه ش هست که حدود شش ماهشه
حداکثر هر دو سال یه بیشتر یه بچه خواهد داشت
یه سرمایه گذاریه بزرگه
و کسی که پیوند بین مادر و بچه رو درست میکنه خیلی مهمه
اون بچه ی جوانش رو مایل ها به این خلیج آورده
اونا تنها نیستن
تورانگیسورها از سراسر اقیانوس آرام جنوبی به اینجا میان
نرها هم برای خودنمایی به ماده ها میان اینجا
اما در حال حاضر جفت گیری اولویت ماذه نیست
این خلیج چیزی داره که تعداد کمه دیگه ای داره
سنگریزه هایی که به خصوص صاف،سخت و گرد هستن
اونا توسط اب رودخانه پوشیده شدن اما پیدا کردنشون سخته
اما اینجا تو برکه در پایین آبشار
تعداد زیادی ازشون هست
و تورانگیسورها میتونن انتخابشون رو بکنن
سپس اونا کار قابل توجهی می کنن
میخورنش
به سنگ ها نیاز دارن تا به عنوان چیزی برای تعادل و سنگدان باشن
گاسترولیت که تو شیکمشون باقی میمونه
تا غذای جویده نشده شون رو آسیاب کنه
برای جوان تر ها
یادگیری قورت دادن سنگریزه ها اسون نیست
یخورده تمرین میخواد
اما این فرصت رو به مادر میده تا جفت مناسبش رو پیدا کنه
برای بچه، در نهایت، موفقیت.
حالا تا جایی که بتونه قورت میده
و وقتی بزرگ شد برمیگرده اینجا برای بیشتر
وقتش رسیده خانواده ساحل رو ترک کنن
و برای تغذیه به دریا برگردن
و برای تارانگیسور جوان،
یه قدرم بزرگ تو راه بزرگسالی است
تو جنوب اروپا،
جایی که اقیانوس اطلس به دریای بزرگ تتیس، میرسه
زندگی ساحلی شاید بزرگترین تنوع رو داره
بالا اومدن سطح دریا یعنی تعداد زیادی جزیره زیر آب وجود داره
پوشیده شده از اسفنج، صدف و مرجان.
مرجان ها از آفتاب تو این عمق کم، استفاده میکنن
برای مشارکت با جلبک ها که تو بافت شون رشد می کنن
اونا ذرات ریز غذای شناور تو جریان اقیانوس رو جمع می کنن
هزاران از این موجودات دریایی سنک ها رو پوشوندن
اما یه سنگ اینجا به طور شگفت انگیزی برهنه است
آن طرف دریای عمیق
خونه ی شکارچی اقیانوسی...
و خطر برای ماهی های صخره ای بی احتیاط.
اما این ماهی پیکنودنت نمیترسه
این موساسور هافمن است، کشنده ترین شکارچی اقیانوس
ولی اینجا نیومده غذا بخوره اومده تمیز بشه
موساسورها مارمولک های غول پیکری هستن که هر دو زبان چنگال مارمولکی رو دارن
و تو فصل جفت گیری، پوست رنگارنگ یک مارمولک
الان وقت از بین بردن پوست قدیمیه
و زمانی که لازم دارین ظاهر خوبی داشته باشین
چیزی جر مالش بدت نمیتونه انجامش بده
ماهی ها ومیگو ها فلس(پولک) ریخته شده ازش رو بر میدارن
استراحت تو این سطح میذاره این مارمولک دریایی هوایی تازه
تو ریه هاش پر کنه
و آرامش پیدا کنه
یه رقیب
یک نر جوانتر،چالش برانگیزه برای این قلمرو
نر مسن سنگین تره ، بیشتر از 15 تن.
اما رقیبش زیرکه
وقتی اونا مثل الان انقدر برابر هستن این نبرد میتونه کشنده باشه
موساسورها در حالی که دندون های شکسته ی رقبا
تو سرشونه پیدا شدن
نر پیر یه نفسی تازه میکنه
حالا اون برتری داره
با پایین کشیدن رقیبش میتونه غرقش کنه
نر پیر پیروز شد
حداقل برای الان این صخره قلمرو شه
هلال ماه در سواحل آمریکای شمالی
شب های آرام و تاریکی که باعث یک رویداد نادر و زیبا میشن
امشب، حتی در اعماق، نور هست
آمونیت های درخشان از اعماق بالا میان
آمونیت ها نرم تن هستن و از خانواده ی اختاپوس و ماهی مرکب اند
این اسکافیتیدها بزرگتر از دست انسان نیستن
هفته هاست که تو اعماق ساحل جمع شدن
تو اعماق، این چراغ ها ممکنه به جذب پلانکتون به عنوان غذا کمک کنه
اما امشب،اونا هدف متفاوتی دارن
برای جفت گیری به سطح اومدن
و بزودی هزاران ازشون تو هر گروه وجود خواهد داشت
همسایه همسایه را تحریک می کنه،باعث ایجاد امواج بیولومینسانس میشه
اونا سیستم عصبی پیچیده ای دارن،
کنترل سلول های تولید کننده نور فوتوسیت نام دارن
نرها دنبال جایی کنار ماده ها هستن
چهرشون بهشون میگه کی بهتره و بهترین جفته
همونظور که جفت ها کنار هم هستن نمایش نور شون رو هماهنگ می کنن
اگه نتونه ریتمش رو باهاش هماهنگ کنه رد میشه
اما هماهنگی کاملی هست
این جفت الان تخم ریزی میکنن و به تولید نسل بعدی کمک میکنن
بعد از جفت گیری
ماده ها وارد منطقه کم عمق میشن برای آزاد کردن تخم هاشون
مثل اکثر سرپاویسان ها،
پرورش عمل نهایی زندگی کوتاه شون هست
تا صبح، این چراغ ها سوسو میکنه و خاموش میشه
این شب جادویی آخرین شب شون خواهد بود
در سراسر جهان، ساحل مکانی ایده آل رو فراهم میکنه
برای حیوانات بی شماری،برای جفت گیری،تغذیه و بزرگ کردن بچه هاشون
برگردیم به آب های کم عمق زیلندیا
گروه های بزرگی از تارانگیسورها به هم پیوست اند
اونا به هر چهار بال خود حرکت میکنن و تقریبا بدون زحمت سفر می کنن
برای پیدا کردن دسته ماهیی هایی که تو تابستان اینجا جمع شدن
بعضی وقتا میان به سطح آب رای هوا گرفتن
قبل از ادامه ی پروازشون زیر آب
ولی یه ماده با لطافت همیشگی شنا نمیکنه
اون و بچه ی دوساله ش پشت سر گروه هستن
به زحمت حرکت میکنه
و کسی این مسئله رو فهمیده
یک شکارچی مرگبار، کایکایفیلو.
ظاهرا ماده ی ضربه خورده یه هدف وسوسه انگیزه
رفتن به عمق ممکنه اونو کمتر آسیب پذیر کنه
برای بچه پرت کردن حواس موساسور یه بازیه خطرناکه
ولی داره زمان میخره
مادر و گوساله کاملا تنها نیستن
این افراد ممکنه مرتبط باشن
و به نفع همه س که کایکایفیلو رو دور کنن
این دلیل ناراحتی ظاهریه ماده هست
بارداره
و حالا بعد از یک سال و نیم بارداری
یه نوزاد
بیش از ده فوت طول، تقریباً نصف طول مادرش.
یکی از بزرگترین نوزادان تمام دوران ها.
باید به سطح بره برای کشیدن اولین نفسش
این تارنگیسور جوان میتونه 80 سال زندگی کنه
حالا با حمایت خانواده اش،
میتونه جاشو به عنوان یه شکارچی پیدا کنه
تو یکی از غنی ترین زیستگاه های روی زمین،
دریاهای اطراف سواحل سیاره ماقبل تاریخ ما
آنچه در قسمت بعدی سیاره ماقبل تاریخ می بینین .....
دایناسورهای غول پیکر برای پیدا کردن جفت تو صحراهای داغ کشتی میگیرن
و در سراسر جهان،
متخصصان قابل توجه باید از هر ترفندی برای زنده ماندن استفاده کنن
تو غیر مهمان نوازترین مکان های روی زمین
برای کشف علم پشت داستان ها،
الان برو به صفحه نمایش سیاره ماقبل تاریخ.